• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Lęk po hospitalizacji niemowlaka – jak sobie z nim radzić?

Według Agencji ds. Jakości Opieki Zdrowotnej (AHRQ), niemowlęta do roku życia stanowią zaledwie 1% populacji, a odpowiadają za 13% wszystkich hospitalizacji w USA. Opieka nad hospitalizowanym niemowlęciem to stresujące doświadczenie dla wszystkich zaangażowanych – rodziców, rodzeństwa i samego dziecka. Może pojawić się lęk sytuacyjny lub długotrwały. Rozpoznawanie tych obaw i nauka radzenia sobie z nimi pomaga rodzinom wrócić do normalności i procesu gojenia.

Lęk u niemowląt

Kiedyś uważano, że przedterminowe dzieci mają ograniczone zdolności sensoryczne. Badania z początku lat 90. wykazały jednak, że nawet bardzo przedterminowe niemowlęta czują ból i reagują na dotyk, zapach i dźwięk. Zgodnie z portalem Zero to Three, zbyt mała lub zbyt duża stymulacja negatywnie wpływa na to, jak przedterminowe dzieci reagują na rodziców później. Wiele kruchych niemowląt lepiej oddycha i się uspokaja, gdy rodzice trzymają je skóra do skóry w ciszej części pokoju szpitalnego. Gdy dziecko trafia z ciszy szpitala do domu z normalnym hałasem, może przerażać się nowymi bodźcami i doświadczać przeładowania sensorycznego, co prowadzi do lęku. Czas w ciszej, przyciemnionej pokoju pomaga niemowlęciu przetworzyć bodźce i obniżyć poziom lęku.

Lęk rozdzielania u niemowląt i rodzeństwa

Starsze niemowlęta mają więcej strachów. Lęk rozdzielania to normalna faza rozwoju. Dziecko rozpoznaje, że mama lub tato są niezbędne, i doświadcza stresu przy ich nieobecności. Jeśli hospitalizacja wymusiła rozdzielenie, lęk może nasilać się długo po wypisie – dziecko nie rozumie przyczyny, boi się, że mama znów zniknie. Lęk rozdzielania dotyczy też rodzeństwa. Szpitale zachęcają rodziców do przebywania z przedterminowymi dziećmi, ale na oddziale intensywnej terapii dzieciom młodszym wstęp może być zabroniony. Młodsi rodzeństwo spędza wtedy długie godziny z dala od rodziców. Nawet po powrocie do domu dziecko może bać się, że rodzice znów znikną lub nie znajdą czasu dla niego.

Lęk rodzicielski

Rodzice często czują bezsilność wobec medycznych potrzeb chorego niemowlęcia. Badanie z 2008 r. (Ohio State University) wykazało, że bez interwencji matki kontynuują odczuwanie stresu i depresji długo po wypisie dziecka z NICU. Wiele matek wciąż postrzega swoje dziecko jako kruche i wrażliwe, nawet jeśli jest zdrowe przedszkolakiem. To prowadzi do nadmiernej ochronności, co wpływa na wychowanie i interakcje. Rodzice i nauczyciele zgłaszają, że takie dzieci częściej mają problemy z adaptacją społeczną, np. agresję.

Co mogą zrobić rodzice?

Rodzice hospitalizowanego niemowlęcia mają wiele ścieżek wsparcia. Warto skontaktować się ze specjalistą ds. życia dziecka/rodziny w szpitalu, by wyjaśnić sytuację rodzeństwu lub znaleźć zasoby po wypisie. Wiele szpitali oferuje programy wsparcia dla rodziców, które kontynuują się po wypisie (konsultacje, grupy wsparcia). Pomóż rodzeństwu znaleźć rolę w procesie wyzdrowienia, np. poprzez programy opieki lub spotkania braterskie. Poproś o pomoc rodzinę, znajomych, społeczność. Opieka nad dzieckiem i rodzeństwem po hospitalizacji jest trudna – wszyscy muszą się przyzwyczaić do wspólnego życia i budowania stabilnego środowiska. Rodzice muszą dbać o własne potrzeby fizyczne i emocjonalne, by być dostępni dla dzieci.