• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

De oplossing voor de 'sandwichgeneratie': kinder- en ouderenopvang onder één dak

Het is 6 uur 's ochtends. De wekker gaat, en je bent druk jezelf, je 2-jarige kind en je 70-jarige moeder klaar te maken voor de dag. Na een hectisch ontbijt, een haast om jullie alle drie aangekleed en uitgerust te krijgen, haal je iedereen in de auto en zet je ze af bij de opvang voordat je naar je werk rast, om 's avonds dezelfde routine te herhalen.

Je bent moe en gestrest. Je behoort tot de 10 tot 16 miljoen Amerikanen in de "sandwichgeneratie".

Naar mate de babyboom-generatie ouder wordt en de volgende generatie wacht tot hun late dertige om een gezin te starten, vinden steeds meer nieuwe ouders zich ingelijmd tussen de druk van werk en de zorg (en kosten) voor hun jonge kinderen en hun verouderende ouders.

Maar een groeiende trend in dagopvangfaciliteiten kan een deel van deze stress verlichten en tegelijkertijd de kwaliteit van de opvang voor zowel kinderen als ouderen verbeteren: intergenerationele dagopvang. Deze faciliteiten huisvesten zowel ouderenzorg- als kinderopvangprogramma's in één centrum, vaak met gecombineerde activiteiten voor beide doelgroepen door de dag heen. Het aantal van deze innovatieve programma's neemt toe. In december 2005 rapporteerde de "Los Angeles Times" dat meer dan 500 intergenerationele dagopvangfaciliteiten landelijk geopend waren, meer dan het dubbele van tien jaar eerder.

Intergenerationele zorg is niet alleen een handige optie voor wie zowel ouder als kind verzorgt, het biedt ook unieke voordelen die traditionele dagopvang niet kent.

Voordelen voor ouderen

Generations United, een Washington D.C.-advocacygroep voor intergenerationele zorg, rapporteerde in juli 2007 dat volwassenen in dergelijke programma's verbeterde socialiseringskansen en een groter betrokkenheidsgevoel in hun gemeenschappen ervaren. Ze hebben betere emotionele en mentale gezondheid alsook sterkere fysieke gezondheid dan hun tegenhangers in traditionele dagopvang. Julianne Joerres, marketingmedewerker bij het St. Ann Center for Adult and Child Day Care in Milwaukee, Wisconsin, verduidelijkt deze trend. Ze zei dat toen haar volwassen cliënten fungeerden als mentors en leraren voor de kinderen, ze "een zinvol gevoel en toegevoegde waardigheid aan hun leven kregen."

Voordelen voor kinderen

Kinderen profiteren ook enorm van verhoogde positieve interactie met ouderen. In dezelfde juli 2007 studie noteerde Generations United dat kinderen betrokken bij intergenerationele programmering verbeterde scholprestaties hadden, een positievere houding ten opzichte van veroudering en meer sociaal en persoonlijk volwassen waren dan hun leeftijdsgenoten.

Judy Hamilton is senior programmadirecteur bij One Generation, een intergenerationele dagopvangfaciliteit in Van Nuys, California. Zij spreekt over de voordelen die haar kinderen ervaren door interactie met "de buren", of de oudere cliënten. Kinderen krijgen meer één-op-één aandacht. De peuters genieten ervan op de schoot van een buurman te zitten en een boekje vorgelesen te krijgen voor de middagslaf. De 2-jarigen krijgen ook lunchmaatjes van de buren die hulp en gesprek bieden tijdens de maaltijd. De oudere cliënten helpen ook in de babykamer door baby's individueel te houden en te wiegen – een ongehaste tijd die in traditionele kinderopvang zelden mogelijk is. Toch, toen haar eigen zoon voor een week over de kerstvakantie naar het centrum kwam, zei hij: "Ik wou dat ik buren op mijn school had!"

Hamilton citeert ook studies van Virginia Tech en Penn State die aantoonden dat kinderen in intergenerationele programmering een sterkere vermogen hadden om uitgestelde beloning te hanteren, een gereduceerd vooroordeel tegenover ouderen en een grotere gevoeligheid voor personen met een handicap.

Veiligheidsaspecten

Zoals in elk dagopvangprogramma moeten veiligheidsaspecten rond de gezondheid van zowel kinderen als ouderen worden aangepakt. Hamilton spreekt ook over verschillende mythen die mensen over intergenerationele programma's hebben, die spreken over zorgen die mensen kunnen hebben. Eerst vragen mensen vaak of ziekte kinderen de gezondheid van de oudere cliënten in gevaar brengt. "Net als in alle dagopvang geldt het gezondheidsbeleid," tegenzeeft ze. Wanneer een kind of oudere cliënt ziek is, mogen ze niet deelnemen en komen ze niet in contact met elkaar. Bovendien hebben ze elke ochtend "welzijnscontroles" waarbij elk kind wordt onderzocht om te zorgen dat ze gezond zijn. Als ze warm of verglast ogen lijken te hebben, wordt hun temperatuur gemeten en worden ze naar de ziektekamer gestuurd tot hun ouders ze ophalen.

Verder maken ouders zich vaak zorgen over hoe hun zullen reageren als een van de oudere cliënten overlijdt. In meer dan 10 jaar intergenerationele zorg heeft Hamilton nooit een oudere cliënt overlijden zien – hoewel ouders of zelfs kinderen plotseling zijn overleden. Intergenerationele zorg is geen hospice en typisch zijn de oudere cliënten niet in de buurt van de dood. Ze kunnen simpelweg niet alleen gelaten worden om diverse redenen, zoals Alzheimer of fysieke beperkingen, of ze kiezen ervoor de dag niet alleen door te brengen om sociale redenen. Bijvoorbeeld, de buren die in de babykamer werken, zijn de hoogst functionerende oudere cliënten. Velen gaan naar het dagprogramma niet voor medische of therapeutische redenen, maar sociale, omdat ze de dag liever met andere mensen in de gemeenschap doorbrengen. Bovendien gaan er maar twee tot drie buren tegelijk in de babykamer, vergezeld door een begeleider. Met de twee leraren die altijd in de babykamer zijn, ontstaat een één-op-één ratio van begeleider tot buur/baby-koppel.

Ouders vragen zich ook af welke achtergrondchecks er op de oudere cliënten worden gedaan. Hamilton ontneemt deze vrees door te noteren dat op geen moment kinderen alleen met een andere cliënt achtergelaten worden. Alle cliënten, ouderen of niet, worden altijd begeleid door getraind, professioneel personeel dat vroege kinderopvoeding en geriatrische training heeft gehad, evenals achtergrondchecks. Het hoogopgeleide personeel zorgt ervoor dat zowel de buur als de kinderen op veilige, gezonde en wederzijds voordelige manieren interacteren.

Best Practices

Niet alle intergenerationele programmering is gelijk. Sonia Miner Salari, sociologieprofessor aan de Universiteit van Utah, wijst op het gevaar van infantilisering van ouderen wanneer intergenerationele programma's niet adequaat gestructureerd zijn. Zo concludeerde ze in een paper uit 2002: "[Volwassen] cliënten moeten worden voorzien van mentorrollen, volwassen status, en autonomie, en de twee generaties mogen niet als statusgelijk behandeld worden."

Bij het evalueren van intergenerationele programmering adviseert ze erop te letten dat er keuzevrijheid is voor de volwassenen, dat kinderen en volwassenen afzonderlijke ruimtes hebben om zich in te trekken tijdens de dag, en dat de volwassenen gerespecteerd worden en aangesproken op hun ervaren en wijsheid.

One Generation's programmering is een voorbeeld van deze best practices. De faciliteit heeft gescheiden maar aanliggende gebouwen voor de kinderopvang en ouderenzorg. Voor volwassenen die kiezen om te participeren, zijn er meerdere kansen door de week heen om met de kinderen te interacteren. In elke activiteit wordt de volwassene met een kind gepaard om als mentor en leraar te fungeren. Enkele van de populairste programma's zijn kooklessen, natuurwandelingen, en muziek- en bewegingslessen.

St Ann's Center toont ook innovatieve manieren om ontwikkelingsgeschikte intergenerationele activiteiten te programmeren. De meest populaire activiteiten van het centrum zijn muziekterapie en watersport. Ze hebben ook een "rock-a-baby" programma, alsook kook-, tuinier- en houtbewerkingslessen waar oudere cliënten hun ervaring en wijsheid delen om de kinderen te leiden en te verzorgen. De intergenerationele programma's van het centrum hebben zo'n groot succes dat ze een best-practice handleiding hebben gemaakt voor andere faciliteiten die een vergelijkbaar programma willen ontwikkelen.

De voordelen voor mensen in de "sandwichgeneratie" zijn enorm. Het gemak van één faciliteit die kwalitatieve dagopvang biedt aan zowel een ouder als een kind, kan stress en tijdsmanagementproblemen verminderen. Het vermindert ook financiële stress, aangezien veel intergenerationele zorgfaciliteiten korting bieden aan gezinsleden. Misschien nog belangrijker: intergenerationele zorg biedt de mogelijkheid voor de grootouder en kleinkind om vaker te interacteren en wederzijds te profiteren van een nauwere persoonlijke relatie.

Om meer te weten te komen over intergenerationele dagopvangfaciliteiten, of er een in jouw buurt te vinden, bekijk Generations United.

Megan Clarke jongleert met een man, vier kinderen en een freelance journalistiekcarrière in Oak Park, IL. Haar werk is te zien op Care.com, BabyZone.com en USCatholic.org.