• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Gedragsvaardigheden bij kinderen met ADHD

Inleiding

Als je kind symptomen van onoplettendheid, impulsiviteit of hyperactiviteit vertoont die ten minste zes maanden in meerdere settings voortduren, kan hij voldoen aan de DSM-IV-TR diagnostische criteria voor ADHD. Kort gezegd: ADHD is een neurobiologische aandoening met verlaagde dopamine-activiteit die resulteert in ontwikkelingsmatig onpasselijk gedrag of achterblijvende vaardigheden. Als je kind ADHD heeft, zal hij waarschijnlijk extra ondersteuning en training in deze vaardigheden nodig hebben om zijn potentieel te bereiken.

Sociale signalen lezen

Sociale signalen zijn tekens die naar passend gedrag wijzen. Bijvoorbeeld: als een kind geïrriteerd lijkt door een ander, kan de veroorzaker door de signalen begrijpen dat hij rustiger moet worden. Als hij de signalen mist en doorgaat met lastigvallen, staat hij alleen of krijgt boze reacties. Volgens een Universiteit van Toronto studie (Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, sept 2000) waren kinderen met ADHD minder succesvol in het lezen van emoties dan kinderen zonder de stoornis. Aandacht en impulscontrole zijn twee achterblijvende vaardigheden bij ADHD, en noodzakelijk voor het lezen en adequaat reageren op sociale signalen. Waar niet-ADHD kinderen deze vaardigheden impliciet leren, profiteren ADHD-kinderen van expliciete instructie.

Emotionele regulatie

Emotionele regulatie is een vaardigheid gerelateerd aan impulscontrole. Dr. Craig B. H. Surman (Massachusetts General Hospital) bevestigt dat ADHD-lijders, in tegenstelling tot gemiddelde mensen, moeite hebben met emotionele regulatie zelfs zonder stress. Meer dan 50% van ADHD-lijders worstelt hiermee. Zij missen de inhibitieve capaciteit die niet-ADHD kinderen in staat stelt emotionele reacties te censureren. Vertel je kinderen dat stranddag afgelast is door het weer: ondanks teleurstelling bij allen, is het je ADHD-kind dat een wootaanval en tranen krijgt. Zwakke emotionele regulatie laat het kind onvolwassen en emotioneel volatiel lijken, en kan het isoleren van leeftijdsgenoten.

Taakvolharding

Het onvermogen om door te zetten met een taak als die saai of moeilijk wordt, plaagt veel kinderen en volwassenen met ADHD. Een Purdue studie (Journal of Consulting and Clinical Psychology, april 2001) met 83 jongens met ADHD en 66 zonder toonde dat de ADHD-groep minder goed in staat was om taken te volharden die voortgezette mentale inspanning vereisten. Een kind met slechte taakvolharding heeft moeite met concentratie en een activiteit af te maken. Dit frustreert vrienden die het spel willen afmaken of tevreden zijn met de huidige activiteit die het ADHD-kind niet meer boeit. Slechte taakvolharding richt chaos aan in de klas voor zowel het kind dat zijn werk niet klaarkrijgt als de leraar die worstelt om hem op taak te houden.

Impulscontrole

Onacht voor gevolgen, overmatige ongeduld en onpasselijke nieuwsgierigheid zijn gedragingen die een kind in de problemen brengen. Impulscontrole is cruciaal om deze en andere gedragingen te managen, zoals wachten op je beurt te spreken en tactloze opmerkingen weer te staan. Volgens ADDitude (online bron) kan gebrek aan impulscontrole kinderen met ADHD meer lastig vallen dan andere achterblijvende vaardheden. Het impulsieve ADHD-kind heeft duidelijke gedragsverwachtingen en veel herinneringen eraan nodig. Verwacht dat je ADHD-kind meer instructieherhalingen nodig heeft dan een typisch kind.

Overgangen managen

Ironisch genoeg kan het kind dat zwak is in taakvolharding en van de ene activiteit naar de andere springt, ook moeite hebben met overgangen. Kinderen met overgangsproblemen profiteren van een timer die ze waarschuwt voor aankomende verandering. Bied visuele referenties voor je ADHD-kind zoals een gezinskalender of checklijst op een whiteboard om toegankelijke herinneringen te geven aan wat er als volgt in de dag komt.

Tijdsmanagement

ADHD is een heimelijke tijdsverstorer, waardoor lijders vastzitten in slechts twee tijdscategorieën: "nu" en "niet nu". De "nu/niet nu" val leidt tot uittreden gevolgd door paniek of een boze volwassene. Elk gezin dat klaarstaat om te vertrekken maar moet wachten op hun laatste-minuut, haastende ADHD-broer/zus kent de frustratie. Huiswerk lijdt ook onder dit regime: het ADHD-kind doet een vrijekeuze activiteit terwijl hij de klok en de naderende deadline negeert.