• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Jak rozmawiać z dziećmi o ubóstwie – budowanie empatii i zrozumienia

Ubóstwo to złożony problem o wielu przyczynach, zbyt trudnych dla małych dzieci. Mimo że kwestie głodu i bezdomności są skomplikowane, kluczowe jest rozmowa z dziećmi o ubóstwie.

Jeśli jesteś rodzicem, który nie martwi się o jedzenie na stole czy ciepłe łóżko, objęcie ramion tego tematu może być trudne.

Bez jasnego wyjaśnienia dzieci nie zrozumieją, dlaczego niektórzy dostają darmowe obiady w szkole albo dlaczego ktoś prosi o pieniądze. Mogą tworzyć fałszywe przysady o ludziach żyjących poniżej progu ubóstwa.

Dlaczego warto mówić o ubóstwie

Przedszkolak zauważy, że niektórzy mają mniej pieniędzy, i zapyta.

Szacuje się, że 1 na 5 dzieci w USA żyje w ubóstwie. Wiele z nich ma pracujących rodziców, ale niskie pensje i niestabilna praca utrzymują ich poniżej progu.

Duża szansa, że niektórzy znajomi z klasy zmagają się z niepewnością żywnościową i bezdomnością.

Możesz chcieć powiedzieć: „Zjedz brokuły, w innych częściach świata głodne dzieci chętnie by je zjadły”. Ale ludzie na innym kontynencie są zbyt daleko, by dziecko to zrozumiał. Blisko Was ubóstwo dotyka wielu ludzi. Rozmowa o realnych sytuacji w społeczności pomoże zrozumieć, co to ubóstwo.

Dzieci w ubóstwie doświadczają skutków całe życie. Ubóstwo wpływa na rodziny tak:

• Problemy edukacyjne – dzieci w ubóstwie trudniej się uczą, rzadziej kontynuują naukę.
• Problemy behawioralne – ubóstwo szkodzi rozwojowi społecznemu i emocjonalnemu. Dzieci w ubóstwie częściej wykazują problemy zachowania.
• Problemy zdrowotne fizyczne – ubóstwo dziecięce wiąże się z wyższym ryzykiem astmy, otyłości, problemów z rozwojem mowy, urazów.
• Problemy zdrowia psychicznego – toksyczny stres ubóstwa podnosi ryzyko zaburzeń psychicznych.
• Obniżone ogólne dobrostan – badania: ubóstwo to największe zagrożenie dla dobrostanu dzieci, z efektami całego życia.

Rozmowy o ubóstwie to szansa na edukację i budowanie współczucia. Gdy dziecko zrozumie, dlaczego niektórzy żyją inaczej, zyska empatię.

Szukaj naturalnych okazji do rozmowy

Zamiast narzucać temat, czekaj na naturalne momenty. Wtedy rozmowa będzie konkretna.

Gdy w szkole zbiórka jedzenia na Święto Dziękczynienia – porozmawiaj, dlaczego dacie konserwy. Gdy zbiórka prezentów na święta – wyjaśnij, że niektórzy rodziny nie stać na prezenty.

Bądź gotowy na trudne pytania

Dziecko zauważy, że rówieśnicy lub ludzie w okolicy żyją w ubóstwie. Bądź gotowy na pytania:

• Dlaczego Ania nosi tę samą sukienkę do szkoły codziennie?
• Dlaczego ta kobieta prosi ludzi o pieniądze?
• Dlaczego ten mężczyzna nie ma butów?
• Dlaczego Ziemowit mówi, że dostaje darmowy obiad w szkole?

Pytania to sygnał gotowości na więcej informacji. Odpowiadaj adekwatnie do wieku.

Proste wyjaśnienia dla dzieci w wieku szkolnym

Dzieci nie rozumieją pieniędzy ani ekonomii. Reklama o głodzie może wywołać pytanie: „Dlaczego ich rodzice nie idą do sklepu i nie kupują jedzenia?”.

W wieku 5–8 lat dzieci gotowe na proste wyjaśnienia. Spróbuj: „Niektórzy ludzie nie zarabiają tyle, by stać im na jedzenie lub dom”.

W tym wieku nie potrzebujesz wykładów o czynnikach uniemożliwiających zarobek. Tematy niepełnosprawności, uzależnień, słabej gospodarki – na później.

Rozmawiaj z nastolatkami o przyczynach głębszych

Nastolatkowie potrafią zrozumieć przyczyny ubóstwa. Porozmawiaj o czynnikach:

• Rozwarstwienie dochodów bogatych i biednych
• Brak pracy z godziwym wynagrodzeniem
• Brak edukacji
• Wysokie koszty opieki zdrowotnej i opieki nad dziećmi
• Uzależnienia i choroby psychiczne
• Niepełnosprawności
• Rozwody
• Ubóstwo pokoleniowe

Oprócz przyczyn omów skutki. Wyjaśnij prosto usługi rządowe i wsparcie, ale też jak trudne jest wyjście z ubóstwa.

Uważaj na przesyłane komunikaty

To, co robisz – i czego nie robisz – przesyła dzieciom wiadomości o ludziach w ubóstwie. Jeśli miniesz żebracz bez kontaktu wzrokowego, dziecko może pomyśleć, że bezdomni są gorsi – ważne, by wyjaśnić, dlaczego nie dajesz gotówki na ulicy.

Powiedz: „Nie daję gotówki, bo wole kupić im jedzenie”. Albo: dajesz darowizny programom pomagającym bezdomnym w jedzeniu i schronieniu.

Unikaj przesyłania: ciężka zawsze chroni przed ubóstwem. Jeśli mówisz: „Pracuję ciężko, byśmy mieli ładny dom”, dziecko może pomyśleć: biedni są leniwi.

Angażuj dziecko w pomaganie

Darowizna gotówkowej na cel charytatywny mało uczy o pomaganiu. Angażowanie bezpośrednio – to buduje zrozumienie, jak można przeciwdziałać ubóstwu.

Zachęć dziecko do oddania części zabawek lub ubrań. Niech sam wybierze, co odda, i porozmawiaj, jak to pomoże dzieciom, których rodzice nie stać na zabawki/ubrania. Zabierz dziecko do sklepu na zakupy do zbiórki jedzenia. Niech wybierze konserwy/suszony produkt dla rodzin, które nie stać na jedzenie.

Gdy dzieci widzą, że mogą coś zmienić – inspirowane są do dalszych gestów dobroci.

Omów zabezpieczenia, które macie

Rozmowa o ubóstwie może wywołać lęk: „Czy nam skończy się jedzenie? Czy będziemy bezdomni?”. Dlatego porozmawiaj o Waszych zabezpieczeniach.

Jeśli masz kogoś, kto pomógłby w kryzysie: „Zawsze możemy przejść do babci, gdybyśmy straciły dom”. Albo: są programy rządowe pomagające ludziom, którym nie stać na jedzenie.

Oczywiście, jako dorosły wiesz, że nawet najlepsze zabezpieczenia nie są niemożliwe do złamania. Możesz nigdy nie stać przed zwrotem losu, ale wszyscy mamy tę możliwość.

Najlepsze, co możesz dać dzieciom: pewność, że zawsze jesteś, by kochać i chronić.

Przypomnij: niezależnie od tego, gdzie povedzie Was los jako rodziny – znajdziecie sposób, by przetrwać i przejść przez to. Więcej szczegółów, zwłaszcza dla małych dzieci, może ich przytłoczyć.