• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Jak stawiać miłujące granice dziecku – poradnik dla rodziców

Czy surowa dyscyplina buduje silny charakter? Niekoniecznie. Zanim wymagasz od dwulatka zrobienia 20 pompek za odrzucenie zbierania klocków, pamiętaj: sztywna dyscyplina często działa odwrotnie. Wymaganie posłuszeństwa – zamiast zachęcania do rozwoju samokontroli – zazwyczaj wykształca dzieci całkowicie podległe rodzicom, ale zupełnie poza kontrolą, gdy znają się poza zasięgiem władzy rodzicielskiej (wszyscy widzieliśmy takie typy na placu zabaw!). Nadmiernie pozwalający styl wychowawczy też nie szkodzi dzieciom. Ich potomstwo bywa egoistyczne, niegrzeczne, nieprzyjemne, szybkie do kłótni i wolne do posłuszeństwa. Dzieci mogą podświadomie postrzegać pozwalających rodziców jako obojętnych (i tym samym niezakochanych).

W czym więc секрет? Najskuteczniejsza dyscyplina nie jest ani sztywna, ani pozwalająca. To styl bardziej wychowawczy, który mieści się pośrodku, stawiając granice sprawiedliwe i egzekwując je stanowczo, ale z miłością. Oto co robić, a czego unikać, stawiając granice dziecku:

ROB

• Wybieraj swoje bitwy wychowawcze. Jeśli bierzesz na tapet malucha za każde zamknięcie drzwi nosem albo obcieranie nosa o rękaw, będziesz się czepiać cały dzień. Granice bezpieczeństwa (nie bieganie na ulicę, nie dotykania gorącego pieca) są oczywiście bezwzględne. Reszta zasad zależy od Twoich priorytetów (i ilości energii). Może „nie krzyczeć w domu” jest najważniejsze, a buty na kanapie możesz przepuścić. A grzeczność i mówienie „Proszę” i „Dziękuję” – priorytetem. Ustal zasady, o których suficientnie silnie czujesz, by je egzekwować, ale trzymaj ich rozsądną liczbę.
• Bądź bezpośredni (i rozważ rozproszenie). Jeśli pierwsze „nie” nie działa, delikatnie, ale stanowczo podnieś malucha i – twarzą w twarz, głosem i ciałem mówiącym „to poważne” – powtórz instrukcję: „Nie dotykaj gniazdka. To niebezpieczne.” Potem przejdź do rozproszenia: przenieś dziecko do innego pokoju (i na inną aktywność). Przekierowywanie uwagi działa świetnie w tym wieku, gdy maluchy mają mały nadmiar nad impulsami i mogą nie zrozumieć, dlaczego mówisz „nie”.
• Bądź konsekwentny. Jeśli mycie rąk przed obiadem było obowiązkowe wczoraj, a dziś pominięte, jedyna nauczka to to, że zasady są mylące lub bez sensu. Trzymaj się ustalonych reguł, albo stracisz wiarygodność. Gdy robisz wyjątek, wyjaśnij dlaczego („Wasze kuzynki są w gości, więc – tylko na dzisiaj – możecie zostać godzinę dłużej”).
• Bądź cierpliwy. Maluchy mają ograniczoną pamięć, więc nie dziw się, jeśli powtarzają wykroczenie w kółko („Wiem, że mama kazała nie bawić się telefonem… ale ona jest na górze… a ja kocham wciskać te fajne przyciski…”). Bądź gotowy powtarzać ten sam komunikat – „Proszę, nie dotykaj komputera” albo „Nie jedz karma dla psa” – dzień za dniem przez tygodnie, a nawet miesiące, zanim wpakuje się to do głowy. Jeśli stosujesz wyciszenie dla malucha, możesz musieć używać go często, zanim Twój mały skarb w końcu zrozumie.
• Trzymaj się swoich. Choć kuszące jest ulec uroczemu maluchowi, który błyszczy impish uśmiechem na Twoje „nie!” – nie ustępuj (ani się nie śmiej). Daj mu znać, że to poważne i będą konsekwencje, jeśli zachowanie się nie zmieni. I żadnych pustych groźb. Jeśli powiesz, że zabierzesz jego ciuchcia, jeśli raz jeszcze uderzy kuzynką, musisz to dotrzymać, by następnym razem wiedział, że to poważne.

NIE ROB

• Bądź domowym dyktatorem. Maluchy (i wszyscy inni) czują się lepiej, gdy mogą coś decydować. Daj maluchowi poczucie kontroli nad światem, oferując kilka akceptowalnych wyborów – grahamka albo jabłko, huśtawka albo zjeżdżalnia, koszulka ze słoniem albo z rakietą. Pamiętaj, dawanie maluchowi poczucia kontroli minimalizuje przyczynę wielu, wielu wybuchów złości.
• Krytykuj malucha. Mówienie małemu, że jest „zły”, może uszkodzić jego młode ego (i poobijało pewność siebie), więc krytykuj czyn – nie dziecko: „Uderzanie jest złe” nie „Ty jesteś zły” albo „Nie podoba mi się, co robisz” nigdy „Nie lubię ciebie”.
• Naduywaj „nie”. Powiedz to słowo za dużo razy i „nie” straci skuteczność. Zarezerwuj je na sytuacje zagrażające dobru dziecka, innej osoby lub domu. I przy każdym „nie” staraj się dać „tak” („Nie możesz zerwać róż, ale możesz zrobić ogromny bukiet mleczników na stół w kuchni”).
• Tracisz nadzieję. Nieokreślony gniew zamienia myślenie, uczy złych strategii radzenia sobie i może być przerażający. Weź chwilę, by uspokoić się, gdy dziecko Cię wyprowadzi z równowagi, a potem wyjaśnij, dlaczego to, co zrobiło, było złe („Rzuciłeś moją miseczkę i rozbiłeś. Teraz jestem smutna”). Pamiętaj, Twoim długofalowym celem jest nauczanie dobrego zachowania – krzyki czy klapsy robią dokładnie odwrotnie. Gdy stracisz cierpliwość (he, jesteś tylko człowiekiem), przepraszaj i powiedz maluchowi, że nawet rodzice popełniają błędy.

Więcej o dyscyplinowaniu malucha