Jak zadawać pytania dzieciom o ich zachowaniu

Jako rodzic czasami chcesz zrozumieć motywację swojego dziecka stojącą za jego zachowaniem. Jeśli zrozumiesz, dlaczego Twoje dziecko zachowało się w określony sposób, może to zmienić Twoją reakcję na niepożądane zachowanie. Zrozumienie zachowania dziecka może również dać wskazówki, jak zmotywować je do podejmowania właściwych działań.

Zrozumienie jest kluczowe

Kiedy rozumiesz mocne i słabe strony swojego dziecka oraz to, co go motywuje do działania, możesz wychowywać je skuteczniej, twierdzi Mary B. Moore, licencjowana pracownica socjalna z Southeast Psych w Charlotte, Carolina Północna. Aby zrozumieć dziecko, musisz znać jego osobowość, temperament, specyficzne potrzeby oraz to, co lubi i czego nie lubi. Powinieneś też wiedzieć, co się stało, dlaczego, gdzie i kiedy. Możesz zapytać: „Czy możesz mi wyjaśnić, dlaczego uderzyłaś Sharon?” lub „Co się stało, że złościłaś się lub czułaś się niekomfortowo?”. Kolejne pytanie może brzmieć: „Co się stało potem?”. Otwarte pytania wyciągają więcej informacji niż te, na które dziecko może odpowiedzieć jednym słowem.

Cel zachowania

Pytanie, które może ujawnić motywację, to: „Na czym Ci zależało, robiąc to?”. Moore pisze, że typowe cele to: unikanie nieprzyjemnych doświadczeń, sprawienie, by coś się wydarzyło, zdobycie czegoś, czego się nie ma, oraz wyładowanie złości czy lęku. Podstawowe potrzeby dziecka – przynależności, sprawowania wyboru lub kontroli oraz zabawy – determinują jego cel. Gdy dziecko powie Ci, co myślało, że osiągnie swoim zachowaniem, często możesz ustalić, która potrzebą było napędzane.

Konsekwencje

Gdy zrozumiesz motywację i cel dziecka, możesz zdecydować, jak zareagujesz. Jeśli Twoje dwulatki wyjmie wszystkie garnki z szafki kuchennej i rozsypie je po pokoju, możesz je podnieść i zamontować zamek na szafce lub poprosić dziecko o pomoc w ich odłożeniu z powrotem. Nie karasz dziecka, bo to zachowanie odpowiednie dla wieku. Jeśli młodsze dziecko uderzyło innego, bo to uderzyło je pierwsze, możesz poradzić mu, że przemoc nie rozwiązuje problemów, przyznając jednocześnie, że bycie uderzonym może wywołać ogromną złość. Reakcja będzie inna, jeśli Twoje dziecko było agresorem. W obu przypadkach możesz wymagać przeprosin dla drugiego dziecka i sposobu na pojednanie. Jeśli Twoje dziecko było agresorem, możesz ograniczyć jego interakcje z innymi, dopóki nie zrozumie, że bijenie jest złe, nakazać bokserowanie przez tyle minut, ile ma lat, lub używanie worka treningowego przez taki sam czas; możesz też wymagać wykonywania prac domowych i lekcji, jeśli szkoła je wykluczy.

Dalsze działanie

Po zareagowaniu na zachowanie w sposób odpowiadający motywacji, możesz ustalić, jak chcesz, by dziecko reagowało w przyszłości. Możesz to osiągnąć, sugerując akceptowalne zachowania, stawiając jasne granice i konsekwencje w razie powtórzenia oraz pomagając dziecku w odgrywaniu scenariuszy podobnych sytuacji. Na końcu procesu możesz zapytać: „Teraz powiedz mi jeszcze raz, co zrobisz, jak to się wydarzy ponownie”.

Previous:

Next: