• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Jąkanie i problemy z mową u dzieci

Jakie problemy z mową mogą mieć dzieci?

Dzieci, które jąkają, wiedzą, co chcą powiedzieć, ale słowa nie wychodzą płynnie. Mogą powtarzać słowo lub dźwięk albo wydłużać część słowa.

Niektóre dzieci mają problemy z określonymi dźwiękami. Na przykład „S” i „Z” są trudne dla dzieci z szepleniem. Mówią dźwięk „th” (jak w angielskim „think”), gdy chcą użyć „s” lub „z”. Inne dzieci mają problemy tylko ze słowami zawierającymi „R”.

Ale niezależnie od problemu z mową – pomoc jest dostępna.

Czym są jąkanie i problemy z mową?

Jako ludzie mamy wyjątkową zdolność dzielenia się myślami przez mówienie. Zaczynamy od uformowania myśli w mózgu. W mózgu ta myśl zamienia się w kod, który nauczyliśmy się nazywać językiem. Gdy myśl jest zakodowana w języku, mózg wysyła sygnał do mięśni kontrolujących mowę, każąc im się ruszać i wydawać odpowiednie dźwięki. Wtedy mięśnie ust, twarzy, szyi, języka i gardła ruszają, by uformować słowa.

Czasami ten proces nie działa idealnie. Może wystąpić przerwa lub przerwanie w płynności mowy. To przerwanie nazywa się dysfluencją (czyt. dis-FLOO-en-see).

Czasem każdemu trudno wybrnąć ze słowami. To normalne, by raz na jakiś czas spotknąć się z trudnością. Dysfluencja staje się problemem z mową, gdy utrudnia codzienne rozmawianie i jest zauważalna dla innych. Osoba może mieć trudności z wyrażeniem myśli. Może to też powodować zawstyd lub frustrację.

Dlaczego dzieci mają problemy z mową?

Lekarze i naukowcy nie są w pełni pewni, dlaczego mówienie jest trudniejsze dla niektórych dzieci. Większość uważa, że trudności z mową wynikają z problemu z tym, jak komunikaty mózgu oddziałują z mięśniami i częściami ciała potrzebnymi do mówienia.

Wielu uważa, że jąkanie może być genetyczne (czyt. juh-NEH-tik). Oznacza to, że cecha – w tym przypadku dysfluencja – jest przekazywana genami. Dzieci, które jąkają, trzykrotnie częściej mają bliskiego członka rodziny, który też jąkał lub jąka. Więc jeśli jąkasz, możesz mieć babcię, rodzica, brata lub siostrę, którzy jąkają lub jąkali.

Jak diagnozuje się problemy z mową?

Twój lekarz może skierować Cię do logopedy lub możesz pójść do niego bezpośrednio. Czasami terapeuta, zwanego też patologiem mowy i języka (czyt. pah-THOL-uh-jist), przyjdzie prosto do Twojej szkoły, by się z Tobą spotkać. Terapeuta może poprosić Cię o czytanie na głos, wypowiadanie niektórych słów lub po prostu rozmowę.

Możesz też zrobić test słuchu u audiologa (czyt. aw-dee-OL-uh-jist), specjalisty diagnozującego problemy ze słuchem. Dlaczego potrzebujesz testu słuchu? Bo jeśli nie słyszysz dobrze, możesz mieć problem ze słyszeniem siebie i poprawnym wypowiadaniem słów.

Jak leczy się jąkanie i inne problemy z mową?

Po wizycie u logopedy, on lub ona omówi z Tobą i z jednym lub oboma rodzicami wyniki testów. Testy mogą pokazać, że potrzebujesz terapii logopedycznej. To sesje, podczas których pracujesz nad mową i ćwiczysz umiejętności. Twoja sesja może być tylko z terapeutą lub w grupie dzieci.

Ważne jest też poświęcanie czasu na ćwiczenie samodzielnie. Terapeuta może dać Ci ćwiczenia do domu. Ćwiczenia poprawią Twoje umiejętności i pomogą w codziennych rozmowach. Odkryjesz łatwiejsze lub inne sposoby wydawania dźwięków, by mówić wyraźniej.

Na początku te umiejętności mogą wydawać się dziwne, a nawet trochę nienaturalnie. Ale daj sobie czas. Wkrótce, jeśli będziesz się starać, zauważysz poprawę i poczujesz się pewniej mówiąc. Nie będziesz idealny, ale to OK. Nikt nie mówi idealnie w 100% czasu.

Życie z problemem mowy

Mienie problemu z mową może sprawiać smutek lub nieśmiałość. Możesz pomyśleć, że łatwiej by było, gdybyś po prostu nie mówił za dużo.

Ale jak w przypadku innych problemów, ignorowanie problemów z mową nie sprawi, że znikną. Zamiast ukrywać szeplenie lub jąkanie, bądź otwarty na temat swojego sposobu mówienia i kroków, które podejmujesz, by poprawić mowę. Wyjaśnij sytuację przyjaciołom i nauczycielom.

Niestety, życie z problemem mową może też oznaczać naukę radzenia sobie z drąganiem. Naprawdę boli, gdy ktoś wyśmiewa Cię za coś, na co nie masz pełnej kontroli, jak sposób mówienia.

Szukaj wsparcia u rodziców, przyjaciół i nauczycieli. Jeśli ktoś Cię drąży, po prostu powiedz, że masz problem z mową i pracujesz nad jego skorygowaniem. Jeśli drąganie się nie kończy, poproś dorosłego o pomoc.

Bądź cierpliwy dla siebie. Większość dzieci z problemami mowy poprawia mówienie, zwłaszcza jeśli ćwiczy, ćwiczy, ćwiczy.

Jeśli Ty nie masz problemu z mową, ale znasz kogoś, kto ma – staraj się być przyjacielem. Bądź cierpliwy, gdy Twój przyjaciel dokończy myśl, i nie bój się powiedzieć (grzecznie), że nie zrozumiałeś i czy mógłby powtórzyć.