Ciekawostki o robakach świetlikach dla dzieci

Migoczące, baśniowe światła robaków świetlików zachwycają dorosłych i dzieci. Te małe larwy świecą tak jasno, by przyciągnąć inne owady na pokarm. Jeśli mieszkasz w rejonie, gdzie występują, spróbuj znaleźć je latem z dziećmi. Tymczasem poznajcie fascynujące fakty o tych „nadprzyrodzonych” owadach.

Robak świetlik to nie robak

Choć larwy wyglądają jak małe, śliskie robaki, robaki świetliki to w rzeczywistości owady. Nazwa „robak świetlik” dotyczy różnych larw i dorosłych owadów zdolnych do emisji zielonego lub żółtego światła. Są to chrząszcze i muchy. Dorosłe formy to bezkręgowce (szkielet zewnętrzny). Najczęstsze to bioluminescencyjne chrząszcze – europejskie świetliki i policyjki.

Jak świetliki świecą

Wszystkie emitują światło metodą zwaną bioluminescencją – naturalne chemikalia w ich ciałach reagują, tworząc fluorescencję widoczną przez zewnętrzną skórkę/szkielet. Niektóre gatunki mają większe organy produkujące te substancje, dając jaśniejszy i dłużej trwający blask. Świetliki świecą z dwóch powodów: by przyciągnąć partnera lub ofiarę oraz by odstraszyć drapieżników.

Samice świecą najjaśniej

Podobnie jak u komarów (tylko samice ssą krew), to przede wszystkim samice mają zdolność do świecenia. W sezonie parzenia samica przez ok. 2 godziny nocnie emituje jasne światło z brzucha i tyłu, by przyciągnąć samca. Samce przyciągane są przez światło, ale mogą się gubić przy latarniach ulicznych. Samice żyją zaledwie kilka tygodni – parzą się, składają jaja i giną. Dorosłe samce i larwy emitują tylko słaby blask, by przyciągnąć pożywkę. Światło ostrzega też drapieżników (ptaki, pająki, wielonogi) – bioluminescencyjne chemikalia są dla nich toksyczne.

Siedliska

Robaki świetliki występują w gęstych, nienaruszanych lasach i jaskiniach na całym świecie, rzadziej w Ameryce Północnej i Południowej. Są wśród niewielu owadów znalezionych w klimatach arktycznych. W większości regionów można je spotkać między czerwcwem a październikiem, zwłaszcza o zmierzchu.

Dorosłe rzadko jedzą

Młode larwy są drapieżne – polują na ślimaki, gołębie i inne owady. Ich dieta to głównie mięso, ale też liście i rośliny – są wszoistożerne. Po przemianie w formę dorosłą świetliki prawie nie jedzą – zajmują się ochroną potomstwa i składaniem jaj.

Świetliki są zagrożone wyginięciem

Według legend, świetliki były tak powszechne, że ich ogony oświetlały ścieżki i wnętrza chat. Dziś są gatunkiem zagrożonym, populacja gwałtownie maleje. Przyczyną może być wycinka lasów na miasta i drogi. Świetliki są wrażliwe na zanieczyszczenia, hałas i sztuczne światło. Żyją średnio 5 miesięcy – muszą zdążyć się rozmnazać. Ochrona obszarów chronionych, gdzie występują, pomoże uratować świetliki i inne zagrożone gatunki.