Niedobór płodowody (Oligohydramnios) w ciąży

Jeśli ciąża przeszła termin, na pewno nie możesz się doczekać urodzenia. Dziecko może też – zwłaszcza jeśli masz niedobór płodowody (oligohydramnios). Oto co musisz wiedzieć o tym dość powszechnym stanie: przyczyny i leczenie.

Co oznacza niedobór płodowody w ciąży?

Oligohydramnios to stan, w którym ilość płodowody otaczającej dziecko jest niższa niż oczekiwana dla wieku ciążowego.

W trakcie ciąży płodowoda amortyzuje dziecko, pozwala mu rosnąć i ruszać, a także chroni pępowinę przed ściskaniem przez ścianę macicy. Czasem poziom płodowody wskazuje na sprawność układu moczowego dziecka, bo dziecko oddaje mocz do płodowody.

Objawy niedoboru płodowody

Główne objawy nie są oczywiste dla kobiety – dlatego tak ważne są regularne wizyty przedporodowe. Lekarz może zauważyć:

  • Macica mniejsza niż przewidywano dla wieku ciążowego
  • Niedostateczny przyrost wagi w ciąży
  • Tętno serca dziecka chwilowo spada, by wrócić do normy
  • Zmniejszoną ilość płodowody na USG

Czasem kobieta może zauważyć:

  • Znaczący spadek aktywności płodu
  • Wyciek płynu z pochwy

Przyczyny niedoboru płodowody

Może wynikać z pęknięcia pęcherzyków, przebicia worka owocowego po amniocentezie lub spontanicznego, niezauważonego wycieku płynu w dowolnym momencie ciąży.

Rzadziej oligohydramnios wiąże się z:

  • Problemami nerek/dróg moczowych u dziecka (mało moczu = mała płodowoda)
  • Słabym wzrostem płodu
  • Odklejeniem przysadki (wcześniejsze odłączenie przysadki od ściany macicy)
  • Przewlekłym nadciśnieniem lub cukrzycą u matki
  • Niektórymi lekami (np. na nadciśnienie)
  • Wadami wrodzonymi
  • Przedwczesnym pęknięciem pęcherzyków (PROM)

Kto jest narażony i jak często to występuje?

Największe ryzyko u kobiet z ciążą przeszłoterminową (42 tyg.). Oligohydramnios diagnozuje się u ok. 4% ciążonych, a u przeszłoterminowych – 12%, bo płodowoda maleje pod koniec ciąży.

Kiedy zazwyczaj się pojawia?

Zazwyczaj w końcówce III trymestru, choć może wystąpić wcześniej.

Wpływ na dziecko

Większość kobiet z oligohydramniosem w III trimeestrze ma prawidłową ciążę. Przy bardzo niskim poziomie płynu istnieje lekkie ryzyko ograniczenia wzrostu płodu i ściskania pępowiny przy porodzie. Wyższe ryzyko cięcia cesarskiego.

Jeśli niedobór wykryje się w I lub II trimeestrze, ryzyko jest większe: poronienie, poród przedwczesny, wady wrodzone, martwe urodzenie.

Sposoby na podniesienie poziomu płodowody

Żadna metoda nie podnosi płodowody na długo. Przy diagnozie oligohydramniosu można jednak podjąć kroki na krótki termin. Lekarz może zalecić:

  • Dużo odpoczynku, ograniczenie aktywności fizycznej
  • Dużo picia wody
  • Ciągłe monitorowanie poziomu płodowody (NST, profil biofizyczny)
  • Wcześniejszy lub zaplanowany poród, jeśli niedobór zagraża dziecku, zwłaszcza po 36. tygodniu
  • Amnioinfuzję – przelanie roztworu fizjologicznego (wody solanej) do jamy macicznej kateterem przez szyjkę macicy, by uzupełnić płyn, zazwyczaj w trakcie porodu
  • Operację płodu, jeśli niedobór wiąże się z problemem dróg moczowych, które da się naprawić

Czy można zapobiec niedoborowi płodowody?

Nie ma sposobu na prewencję oligohydramniosu, ale warto współpracować z lekarzem w kontroli leków i stanów powiązanych z niedoborem (cukrzyca, nadciśnienie). Regularne wizyty pozwalają lekarzowi mierzyć brzuch i sprawdzać, czy płodowody wystarcza.

Jeśli lekarz podejrzewa niedobór, zamówi USG do pomiaru objętości płynu w worku owocowym.

Niedobór płodowody może być poważny – dlatego regularne wizyty są kluczowe. Dobra wiadomość: większość kobiet z oligohydramniosem ma zdrowe ciąże.