• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Dlaczego jest bezpieczne, by niemowlęta jadły orzeszki ziemne

Do 2008 r. eksperci zalecali, by dzieci w grupie wysokiego ryzyka alergii na orzeszki ziemne unikały produktów zawierających orzeszki ziemne do co najmniej 3. roku życia. Ponadto matkom takich dzieci zalecano unikanie orzeszków ziemnych w ciąży i laktacji. Te zalecenia wydawały się sensowne. Przecież nie chcesz karmić białkiem orzeszków ziemnych dziecko, które mogłoby potem rozwijać groźne dla życia anafilaksję, ciężką reakcję alergiczną wpływającą na wiele układów organów i mogącą szybko zamknąć drogi oddechowe, jeśli nie zostanie natychmiast wyleczona.

W całkowitej odwróceniu opartej na badaniach, w 2017 r. eksperci zalecili, by niemowlęta w grupie wysokiego ryzyka alergii na orzeszki ziemne zamiast tego były karmione produktami z orzeszkami ziemnymi już od 4. do 6. miesiąca życia. Okazuje się, że doustne narażenie na orzeszki ziemne u tych dzieci nie wyzwala groźnej dla życia reakcji, lecz dezsenzytyzuje dziecko na orzeszki ziemne. Innymi słowy, jedząc produkty z orzeszkami ziemnymi we wczesnym wieku, niemowlęta w grupie wysokiego ryzyka alergii na orzeszki ziemne stają się tolerancyjnymi.

Zanim zaczniemy, ustalmy dwa punkty jasno. Po pierwsze, niemowlęta nie powinny jeść całych orzeszków ziemnych ani masła orzechowego, bo oba są zagrożeniem zadławienia, a zamiast tego otrzymywać produkty z orzeszkami ziemnymi, np. rozpuszczone masło orzechowe lub płatki orzechowe. Po drugie, zanim jakiekolwiek niemowlę zje produkty z orzeszkami ziemnymi, musi być najpierw dojrzałe rozwojowo i w stanie spożywać pokarmy stałe.

Rosnąca liczba alergii na orzeszki ziemne

W artykule z 2010 r. opublikowanym w The Journal of Allergy and Clinical Immunology, badacze stwierdzili, że częstość alergii na orzeszki ziemne wśród dzieci w USA wzrosła z 0,4% w 1997 r. do 1,4% w 2008 r., co reprezentuje miliony dzieci. Warto zauważyć, że podobne wysokie częstotliwości odnotowano ostatnio w innych krajach, w tym Kanadzie, Wielkiej Brytanii i Australii.

Według badaczy, wzrost częstości alergii na orzeszki ziemne u dzieci nie ma nic wspólnego z dostępnością orzeszków ziemnych, która pozostała stała przez ostatnie 40 lat.

Według badaczy:

Hipotezy co do przyczyn wzrostu alergii na orzeszki ziemne u dzieci obejmują zwiększoną alergizność prażonych form orzeszków ziemnych, wczesne wprowadzenie orzeszków ziemnych, gdy układ odpornościowy jest niedojrzały, opóźnione wprowadzenie orzeszków ziemnych do diety oraz narażenie środowiskowe na orzeszki ziemne bez spożycia.

Badanie LEAP

Wyniki badania Learning Early about Peanut Allergy (LEAP) opublikowane w The New England Journal of Medicine w 2015 r. odwróciły ekspercką wiedzę o alergii na orzeszki ziemne u dzieci do góry nogami.

W tym losowym badaniu badacze przydzielili 640 niemowląt z ciężkim AZS, alergią na jajka lub obojęciem – wszystkimi wskaźnikami ryzyka alergii na orzeszki ziemne – do grupy eksperymentalnej, w której niemowlęta otrzymywały produkty z orzeszkami ziemnymi, lub do grupy kontrolnej, w której dzieci unikały produktów z orzeszkami ziemnymi do 60. miesiąca życia. Badacze stwierdzili, że wczesne wprowadzenie produktów z orzeszkami ziemnymi u dzieci w grupie wysokiego ryzyka alergii na orzeszki ziemne znacząco zmniejszyło rozwój takiej alergii oraz modulowało odpowiedzi immunologiczne na orzeszki ziemne.

Wczesne wprowadzenie orzeszków ziemnych zmniejszyło ryzyko późniejszego rozwoju alergii na orzeszki ziemne o 81 procent.

Inspiracją do tego badania były wcześniejsze badania tych samych badaczy, które wykazały, że ryzyko rozwoju alergii na orzeszki ziemne było 10-krotnie wyższe wśród dzieci żydowskich żyjących w Wielkiej Brytanii niż wśród dzieci izraelskich podobnego pochodzenia. Główna różnica między tymi populacjami była taka, że dzieci żydowskie w Wielkiej Brytanii zazwyczaj nie spożywały orzeszków ziemnych w pierwszym roku życia; natomiast w Izraelu orzeszki ziemne wprowadzano do diety w 7. miesiącu życia.

Hipoteza dwutorowego narażenia na alergen

Przyczyna, dla której niemowlęta w grupie wysokiego ryzyka alergii na orzeszki ziemne są mniej narażone na rozwój takiej alergii, jeśli otrzymują produkty z orzeszkami ziemnymi wcześnie, prawdopodobnie leży w hipotezie dwutorowego narażenia na alergen.

Zasadniczo, alergeny orzeszków ziemnych mogą zostać wprowadzone do niemowlęcia w grupie wysokiego ryzyka na dwa sposoby. Po pierwsze, ponieważ ci, którzy są w grupie wysokiego ryzyka alergii na orzeszki ziemne, często mają AZS lub wysypkę, białko orzeszków ziemnych ze środowiska (np. resztki orzeszków ziemnych na stołach lub olej orzechowy w kremach) może przedostać się przez przerwy w skórze. Po drugie, białka orzeszków ziemnych mogą być spożyte przez usta.

Jeśli dzieciom w grupie wysokiego ryzyka alergii na orzeszki ziemne zaleca się unikanie spożycia produktów z orzeszkami ziemnymi, jedynym sposobem, by orzeszki ziemne dostały się do krwi, jest narażenie skórne. Według hipotezy dwutorowego narażenia na alergen, ta trasa narażenia jest bardziej skłonna do doprowadzenia do sensibilizacji alergicznej i rozwoju alergii na orzeszki ziemne. Z drugiej strony, wczesne narażenie doustne na białko orzeszków ziemnych prowadzi do tolerancji.

Innymi słowy, niemowlę w grupie wysokiego ryzyka alergii na orzeszki ziemne, któremu nie karmi się produktami z orzeszkami ziemnymi w diecie, wciąż jest narażone na białko orzeszków ziemnych ze środowiska. To narażenie może prowadzić do alergii. Jeśli jednak karmi się je produktami z orzeszkami ziemnymi, staje się zdezesztywiona na orzeszki ziemne i rozwija się tolerancja.

Trzy wytyczne

W świetle wyników badania LEAP oraz obaw o rosnące wskaźniki alergii na orzeszki ziemne, w styczniu 2017 r. panel ekspertów i komisja koordynująca powołana przez Narodowy Instytut Alergii i Chorób Zakaźnych wydała „dodatek o alergii na orzeszki ziemne” do wytycznych z 2010 r. pierwotnie dotyczących diagnozy i zarządzania alergiami pokarmowymi. Ten dodatek proponuje trzy nowe wytyczne praktyki klinicznej.

Wytyczna 1 zaleca, że jeśli niemowlę ma ciężkie AZS, alergię na jajka lub oboje – i jest tym samym w wyższej grupie ryzyka alergii na orzeszki ziemne – to produkty z orzeszkami ziemnymi powinny zostać wprowadzone do diety jak najwcześniej, w wieku 4–6 tygodni, by złagodzić ryzyko rozwoju alergii na orzeszki ziemne.

Proszę pamiętać, że u dzieci z ciężkim AZS, wprowadzenie białka orzeszków ziemnych wymaga wkladu i wskazówek pediatry lub innego specjalisty.

Konkretnie, lekarz albo najpierw wykona badanie krwi na alergie, albo skieruje dziecko do pediatrycznego alergologa, który może wykonać testy skórne, by ustalić, czy jest bezpieczne, by niemowlę spożyło białko orzeszków ziemnych, oraz jak bezpiecznie wprowadzić produkty z orzeszkami ziemnymi do diety. Ważne, że niektóre niemowlęta, którym wprowadza się orzeszki ziemne, rozwiązują tak ciężkie reakcje alergiczne podczas testów (bardzo duże bąble skórne), że na pewno mają już alergię na orzeszki ziemne i po prostu nie mogą tolerować wprowadzania orzeszków ziemnych do diety bez ryzyka anafilaksji.

Wytyczna 2 sugeruje, że jeśli niemowlę ma umiarkowane AZS, to produkty z orzeszkami ziemnymi powinny zostać wprowadzone do diety w wieku ok. 6 miesięcy, by zmniejszyć ryzyko rozwoju alergii na orzeszki ziemne. Jednak wprowadzenie białka orzeszków ziemnych do diet niemowląt z umiarkowanym AZS i niższym ryzykiem alergii na orzeszki ziemne nie jest tak pilne, jak gdyby dziecko miało ciężkie AZS i wyższe ryzyko alergii na orzeszki ziemne.

U niemowląt z umiarkowanym AZS, wprowadzenie produktów z orzeszkami ziemnymi nie musi być pośpieszane – zwłaszcza jeśli produkty z orzeszkami ziemnymi nie są częścią regularnej diety rodziny. Tak jak u niemowląt z ciężkim AZS, wprowadzenie produktów z orzeszkami ziemnymi do diet dzieci z umiarkowanym AZS może najpierw zostać zrobione w domu lub podczas karmienia w gabinecie lekarza, w zależności od preferencji lekarza i pacjenta.

W odniesieniu do Wytycznych 1 i 2, pamiętaj, że ocena, czy AZS pacjenta jest ciężkie czy łagodne, dokonuje lekarz.

Wytyczna 3 sugeruje, że u dzieci bez AZS ani alergii pokarmowych, produkty z orzeszkami ziemnymi wprowadza się w sposób odpowiedni do wieku i razem z innymi pokarmami stałymi, w zależności od nawyków dietetycznych i rutyn rodziny.

Podsumowanie

Alergia na orzeszki ziemne ponosi ogromny koszt psychologiczny i ekonomiczny dla niezliczonych rodzin nie tylko w USA, ale też na całym świecie. U większości ludzi z alergią na orzeszki ziemne, alergia zaczyna się w dzieciństwie i utrudnia przez całe życie. Częstość alergii na orzeszki ziemne istotnie wzrosła w ostatnich latach.

Przed 2008 r. dzieciom w grupie wyższego ryzyka alergii na orzeszki ziemne zalecano unikanie produktów z orzeszkami ziemnymi i białkiem orzeszków ziemnych. Teraz jednak wiemy, że u niektórych niemowląt w grupie wyższego ryzyka, wczesne wprowadzenie produktów z orzeszkami ziemnymi do diety może faktycznie zbudować tolerancję. Implikacje tego odkrycia są głębokie, a w przyszłości wczesne wprowadzenie białka orzeszków ziemnych do diet osób narażonych na alergię na orzeszki ziemne może faktycznie zmniejszyć wskaźniki alergii na orzeszki ziemne.

Jeśli Twoje dziecko nie ma alergii na orzeszki ziemne, ale jest narażone na nią (myśl: AZS, alergia na jajka lub oboje), to dobry pomysł, by spotkać się z lekarzem i omówić wprowadzenie białka orzeszków ziemnych do jego diety.